Read online
Article transcription
English translation of the complete memorial essay. The source PDF continues with the authors’ full bibliography of Ruprecht’s bat publications; those citations are preserved in the PDF and in the searchable bibliography on the home page.
Andrzej Lech Ruprecht (1935–2010)
On July 2, 2010, Dr. Andrzej Lech Ruprecht — one of the pioneers of modern Polish chiropterology — died. His life was dominated by a great passion for research, to which he devoted himself completely. Research, not an academic career, always came first. Mammals, and bats in particular, became his favorite subject.
Pursuing that passion was not easy. For almost all of his adult life he struggled with the consequences of a serious illness suffered in his youth. Despite problems with mobility, he was always full of energy, expressed in intense scientific activity and a continual stream of new research ideas. He did not sever his connection with science after leaving his post. Within the modest means of a pensioner he tried to complete and publish materials gathered earlier, and continued additional research on a limited scale.
He was born in Gdańsk on April 20, 1935. After primary and secondary school he began studying at the medical faculty of the Gdańsk Medical Academy, but poor health forced him to withdraw. He tried again at the Faculty of Biology and Earth Sciences of Adam Mickiewicz University in Poznań. After two years he transferred to Nicolaus Copernicus University in Toruń, where in 1962 he received a master’s degree in biology.
An especially important stage began in 1964, when he joined the Mammal Research Institute of the Polish Academy of Sciences in Białowieża. For more than 25 years he worked there as assistant, adjunct, and curator, caring for one of Poland’s largest collections of bone material and contributing continuously to its growth. He received his doctorate from Maria Curie-Skłodowska University in Lublin after defending a dissertation on craniometric variation in the muskrat, Ondatra zibethicus. He spent the final years of his life in Ciechocinek after going onto a disability pension and completing his work in Białowieża.
Dr. Ruprecht was an outstanding specialist in osteology, especially mammalian craniomorphology, and was recognized internationally in this field. His studies of morphometric variation in mammal skulls are still used by taxonomists, faunists, and ecologists. Alongside morphological studies, faunistic work occupied an important place in his output.
He co-authored the Atlas of the Distribution of Mammals in Poland (1983), edited by Zdzisław Pucek and Jan Raczyński — the first synthesis of knowledge about the distribution of Polish mammals. For this contribution he received an award from the Scientific Secretary of the Polish Academy of Sciences. He also helped prepare Keys to the Mammals of Poland (the English edition in 1981 and Polish edition in 1984), edited by Zdzisław Pucek. He greatly developed owl-pellet analysis as a method for determining the distribution of small mammal species.
Bats received the greatest share of his attention. His chiropterological output includes about 90 items. In addition to atlas and identification-key chapters, he co-authored with Wiesław Bogdanowicz the chapter on Leisler’s bat, Nyctalus leisleri, in the Handbuch der Säugetiere Europas (2004), edited by F. Krapp. Another important publication was the “Key to the Identification of Bat Mandibles of the Polish Fauna,” published in Przegląd Zoologiczny in 1987. It remains useful for identifying bone material, including material from owl pellets.
Many articles and scientific notes substantially increased knowledge about the distribution of Polish bat species. Among other achievements, he documented the giant noctule, Nyctalus lasiopterus, in the fauna of Poland. It remains the country’s only certain record of this rare species.
Independently of formal research, he was involved in popular education and bat protection, especially during his years in Ciechocinek. He was an honorary member of the Polish Zoological Society and the Polish Society for Bat Protection.
Dr. Ruprecht was kind in his dealings with colleagues. Young researchers could rely on his advice and assistance, as the authors of this remembrance experienced themselves. At times he complained about a lack of scientific courtesy: some younger colleagues treated his help in identifying bone material as an obligation and did not even acknowledge it in their publications. He was a master of scientific correspondence and regretted its increasing neglect and the failure to answer letters.
Like the many others who knew him, we will remember Dr. Ruprecht warmly. When we began our scientific journey, he gave us knowledge no course of study could supply. He taught us thoroughness and accuracy in keeping scientific notes. He emphasized the need for great caution when identifying mammal species, a difficult group in this respect. He knew that when clear traits were absent, material had to remain unidentified. He did not permit himself to stretch results or accept half-truths. He infected us with a passion for research from which we have no intention of recovering.
He remained cheerful despite severe health problems. We remember a person full of warmth and kindness who, for all the seriousness of his approach to science, possessed a keen sense of humor. We may never again meet someone so devoted to scientific passions, so persistent in striving for a goal despite adversity, so organized, and so tactful. He left too soon, creating a space no one will be able to fill.
Chiropterological publications
The source document devotes its remaining pages to a full bibliography of Ruprecht’s bat research. The citations are preserved verbatim in the downloadable PDF and are included in the site’s searchable publication catalog.
Pełna transkrypcja tekstu wspomnieniowego. Źródłowy PDF zawiera następnie kompletną bibliografię chiropterologiczną; cytowania zachowano w PDF i w wyszukiwalnej bibliografii na stronie głównej.
Andrzej Lech Ruprecht (1935–2010)
Dnia 2 lipca 2010 roku zmarł doktor Andrzej Lech Ruprecht — jeden z pionierów współczesnej polskiej chiropterologii. Jego życie zdominowała wielka pasja badawcza, której poświęcił się bez reszty. Na pierwszym miejscu zawsze stawiał badania, a nie karierę naukową. Ssaki, a wśród nich zwłaszcza nietoperze, stały się ulubionym obiektem badań.
Realizacja tej pasji nie przychodziła mu łatwo. Prawie przez całe dorosłe życie zmagał się ze skutkami ciężkiej choroby, jaką przeszedł we wczesnej młodości. Mimo kłopotów z poruszaniem się zawsze był pełen energii, co wyrażało się dużą aktywnością naukową i ciągle nowymi pomysłami badawczymi. Kontaktu z nauką nie zerwał nawet po zakończeniu pracy. W miarę skromnych możliwości rencisty starał się opracowywać zebrane wcześniej materiały i publikować. Prowadził też nadal, oczywiście w ograniczonym zakresie, dodatkowe badania naukowe.
Urodził się 20 kwietnia 1935 roku w Gdańsku, gdzie po skończeniu szkoły podstawowej i liceum podjął studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej. Musiał z nich zrezygnować ze względu na zły stan zdrowia. Podjął kolejną próbę studiowania na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po dwóch latach przeniósł się na Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie w 1962 roku uzyskał tytuł magistra biologii.
Szczególnie istotny etap życia doktora Ruprechta rozpoczął się w 1964 roku, gdy podjął pracę w Zakładzie Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży. Przez ponad 25 lat pracował tam na etacie asystenta, adiunkta i kustosza, mając pod opieką jedną z największych w Polsce kolekcji materiałów kostnych. Przez wiele lat przyczyniał się do jej wzbogacania. Stopień doktora nauk biologicznych uzyskał na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie po obronie rozprawy dotyczącej zmienności kraniometrycznej piżmaka Ondatra zibethicus. Ostatnie lata życia spędził w Ciechocinku, do którego przeprowadził się po przejściu na rentę inwalidzką i zakończeniu pracy w Białowieży.
Doktor Ruprecht był wybitnym specjalistą w zakresie osteologii, zwłaszcza kraniomorfologii ssaków. W tej dziedzinie należał do uznanych międzynarodowych autorytetów. Jego prace na temat zmienności morfometrycznej czaszek ssaków są do dziś wykorzystywane przez taksonomów, faunistów i ekologów. Oprócz publikacji z zakresu zmienności morfologicznej ważne miejsce zajęły opracowania faunistyczne.
Był współautorem Atlasu rozmieszczenia ssaków w Polsce (1983) pod redakcją Zdzisława Pucka i Jana Raczyńskiego. Dzieło to było pierwszym podsumowaniem wiedzy o rozmieszczeniu tej grupy zwierząt w naszym kraju. Za udział otrzymał nagrodę Sekretarza Naukowego PAN. Uczestniczył też w przygotowaniu Klucza do oznaczania ssaków w Polsce — wersji angielskiej z 1981 roku i polskiej z 1984 roku — pod redakcją Zdzisława Pucka. Bardzo rozwinął metodę analizy zrzutek sów i jej zastosowanie do określania rozmieszczenia gatunków drobnych ssaków.
Najwięcej uwagi w swoich badaniach poświęcił nietoperzom. Jego dorobek chiropterologiczny obejmuje około 90 pozycji. Oprócz rozdziałów w atlasie i kluczu przygotował z Wiesławem Bogdanowiczem rozdział o borowiaczku Nyctalus leisleri w Handbuch der Säugetiere Europas (2004) pod redakcją F. Krappa. Ważną publikacją był też „Klucz do oznaczania żuchw nietoperzy fauny Polski” zamieszczony w Przeglądzie Zoologicznym w 1987 roku. Do dziś jest przydatny przy oznaczaniu materiału kostnego, na przykład pochodzącego ze zrzutek sów.
Wiele prac i notatek naukowych wydatnie powiększyło wiedzę o rozmieszczeniu krajowych gatunków nietoperzy. Między innymi udało mu się stwierdzić w faunie Polski obecność borowca olbrzymiego Nyctalus lasiopterus. Do dziś pozostaje to jedynym pewnym stwierdzeniem tego rzadkiego gatunku w naszym kraju.
Niezależnie od działalności naukowej był zaangażowany w popularyzację wiedzy i ochronę nietoperzy, szczególnie w ostatnim okresie życia w Ciechocinku. Był Członkiem Honorowym Polskiego Towarzystwa Zoologicznego i Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Nietoperzy.
Doktora Ruprechta charakteryzowała życzliwość w kontaktach z kolegami po fachu. Młodzi badacze mogli liczyć na jego pomoc i radę, o czym mogli się przekonać również autorzy tego wspomnienia. Czasem narzekał z powodu braku kultury naukowej. Zdarzało się, że niektórzy młodsi koledzy jego pomoc w oznaczaniu materiału kostnego traktowali jak obowiązek, za który nawet nie podziękowali w publikacji. Był mistrzem korespondencji naukowej. Bolało go, gdy coraz częściej spotykał się z lekceważeniem tej dziedziny i nieodpowiadaniem na listy.
Podobnie jak wiele innych osób, które miały możliwość poznać doktora Ruprechta, będziemy wspominać go bardzo serdecznie. Gdy rozpoczynaliśmy przygodę naukową, przekazał nam wiedzę, jakiej nie dostarczają żadne studia. Nauczył nas skrupulatności i dokładności w prowadzeniu notatek naukowych. Zwracał uwagę na zachowanie dużej ostrożności przy oznaczaniu gatunków ssaków, które są pod tym względem grupą niełatwą. Wiedział, że przy braku wyraźnych cech trzeba uznać materiał za nieoznaczalny. Nie pozwalał sobie na naciąganie wyników i półprawdy. Zaraził nas pasją badawczą, z której nie zamierzamy się wyleczyć.
Był człowiekiem pogodnym mimo dokuczających mu problemów zdrowotnych. W naszej pamięci pozostanie osobą pełną ciepła i życzliwości, a przy całej powadze naukowego podejścia — niepozbawioną poczucia humoru. Człowieka tak oddanego pasjom naukowym, tak upartego w dążeniu do celu mimo przeciwności losu, tak uporządkowanego i taktownego chyba nie uda nam się już spotkać. Odszedł przedwcześnie, pozostawiając lukę, której nikt nie będzie w stanie zapełnić.
Publikacje chiropterologiczne
Pozostałe strony źródłowego dokumentu zawierają pełną bibliografię prac dotyczących nietoperzy. Cytowania zachowano w pliku PDF i w wyszukiwalnym katalogu publikacji.